Otkriće: Od Alpa do Kipra samo u okolini Bora prerađivan bakar u bronzanom dobu

643 0

Svako arheološko otkriće je uzbudljivo. S leva, Mario Gavranović, Igor janković i Aleksandar Kapuran

BOR, (IST Media, foto: istmedia) Na prostoru od Alpa do Kipra, okolina Bora je jedino mesto na kome je otkriveno da se stanovništvo bavilo metalurgijom bakra u bronzanom dobu, a nedavna otkrića na lokalitetu Hajdučka česma kod Brestovačke banje, daće preciznu sliku o godinama u kojima se ovdašnje stanovništvo bavilo proizvodnjom bakra, koja je i u 21. veku u Boru i te kako aktuelna.

Arheolozi Mario Gavranović, zamenik direktora Instituta za orijentalnu evropsku arheologiju OREA austrijske akademije nauka u Beču i Aleksandar Kapuran iz Arheološkog instituta u Beogradu, uz pomoć arheologa Igora Jovanovića iz Muzeja rudarstva i metalurgije, prethodne tri nedelje intenzivno su radili na značajnom otkriću na tom lokalitetu, ali i na lokalitetu Trnjane u Banjskom polju.

Nakon geofizičke prospekcije savremenim uređajima, i prethodnog otkrića arheologa borskog muzeja Tonka Rajkovače, oni su otkrili postojanje velikog broja grobnica iz bronzanog doba, a na osnovu spaljenih ostataka pokojnika koji se nalaze u ćupovima, u specijalizovanim laboratorijama u Austriji i Nemačkoj uspeće da preciziraju godinu nalazišta.

Mario Gavranović: Što se tiče naučno-istraživačkih projekata iz oblasti arheologije, ovo je prva saradnja Austrije i Srbije

“Otkriće na Hajdučkoj česmi je značajno zbog svoje veličine, jer smo otkrili da se tek nekoliko centimetara ispod površine zemlje nalazi blizu 70 grobova sa kamenim konstrukcijama. U njima se nalaze urne i ćupovi sa ostacima pokojnika pa ćemo na osnovu kosti i uglja koji smo sakupili moći da tačno datiramo nalazište, budući da u stručnim literaturama ima vremenskih razmimoilaženja od nekoliko stotina godina. Sada se okvirno nagađa da je reč o periodu između 1400 i 1700 godine pre nove ere”, kaže za IST Media Mario Gavranović.

Do sada je zaključeno da se tadašnje stanovništvo na ovom prostoru bavilo poljoprivredom i stočarstvom, ali su na lokalitetu Trnjane (kod Banjskog polja) pronađeni tragovi šljake, što dokazuje da su se u nekom stepenu bavili topljenjem i preradom rude.

“Ovdašnje stanovništvo je u tom periodu proizvodilo bakar koji im je bio samo sirovina za dobijanje bronze. Sada pokušavamo da otkrijemo sa kojim zajednicama su razmenjivali bakar, a da bi se došlo do tog odgovora, iskoristićemo prošlogodišnju analizu svih bronzanih objekata iz severoistočne Srbije i tako utvrditi kako se ta razmena razvijala i kroz koji vremenski period”, kaže Gavranović.

Prema dosadašnjim rezultatima, grobovi se prostiru na većoj površini, i na ovom projektu će se raditi još nekoliko godina.

“Ovo je veoma značajno otkriće ne samo za srpsku, već i za evropsku arheologiju i istoriju, pa očekujemo nastavak projekta narednih nekoliko godina u većem obimu, ali i da nam se priključe i studenti iz Srbije ali i inostranstva,” kaže naš sagovornik.

Aleksandar Kapuran podvlači da su nalazište na Trnjanu (arheo-metalurški lokalitet) i Hajdučkoj česmi, jako važni za istoriju metalurgije na ovom području na kome se i danas proizvodi bakar, pa očekuje da, kao i prethodnih godina, projekat finansijski podrži i grad Bor.

“Ova otkrića pokazuju početke industrjske proizvodnje koja je u praistoriiji bila u povoju, ali je za to vreme bila izuzetno razvijena i tehnološki napredna delatnost u odnosu na druge delatnosti. Zato očekujemo podršku grada, jer nije u redu da samo stranci finansiraju naša istraživanja”, kaže ovaj stručnjak.

Na lokalitetu Hajdučka česma pomoć u iskopavanju je stigla od mladih Borana

Inače, lokalitet Trnjane je istraživan osamdesetih godina prošlog veka, a na tome su radili akademik Bora Jovanovića i Ilija Janković. Njihova istraživanja tada je pomogao RTB Bor.

Kako ovi lokaliteti ne bi postali meta ilegalnim tragačima za dragocenosti, arheolozi skreću pažnju da osim spaljenih kostiju, u ćupovima i grobovima nema drugih priloga.

 

 

 

Sadržaj sa sajta može se preneti samo uz poštovanje USLOVA KORIŠĆENJA

Slične vesti

Čarobnjak iz Oza u Zaječaru

Piše - 6. December 2015. 0
ZAJEČAR (IST Media, Snežana Stanojević) Međunarodni pozorišni festival za decu “Čar čar ZajeČAR” nastavljen je komadom “Čarobnjak iz Oza” u…

Napiši komentar

Your email address will not be published. Required fields are marked *

X